Fictie op basis van de werkelijkheid anno 2026

Client: Goedemorgen. Ik ben hier omdat u me hebt gevraagd om mij opnieuw te identificeren.

Bankmedewerker: Inderdaad. Heeft u uw paspoort of ID-kaart meegebracht?

C: Hier is mijn paspoort.

B: Dank u! Even kijken, ja! Wilt even daar bij die muur gaan staan?

C: Waarom wilt u dat ik daar ga staan?

B: Wij moeten even controleren dat alle gegevens kloppen en daarvoor hebben wij een foto nodig.

C: Waarom zegt u niet gewoon dat u een gezichtsscan wilt maken?

B: Wij zijn volgens de wet verplicht aan te tonen dat alle gegevens kloppen en up to date zijn. Daarom volgen wij deze procedure. Voorschrift is voorschrift.

C: Over welke wet heeft u het?

B: We hebben hier te maken met de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. In het kader van die wet moeten wij al onze klanten controleren.

C: Er staat in die wet die u net noemt, alleen dat bij de totstandkoming van een zakelijke relatie of bij het verrichten van een dienst of transactie de identiteit van de klant vastgesteld moet worden. Dus als ik een rekening bij u open moet ik daarvoor een paspoort of ID-kaart overleggen. Ik heb aan deze verplichting voldaan. Er staat nergens in de wet dat u daarvoor ook een gezichtsscan moet maken.

B: Wij moeten alle gegevens verifiëren, zeker vanwege het elektronisch betalingsverkeer. Dat is ook toegestaan volgens de privacyregels, de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

C: Ik moet u er op wijzen dat volgens de AVG het verwerken van biometrische gegevens verboden is, tenzij er een uitzondering is. Dat hier een uitzonderingspositie geldt is niet aangetoond. Ik heb aan mijn verplichting voldaan door mijn paspoort te tonen, dat moet voldoende zijn.

B: Het gaat hier om authenticatie, dat wil zeggen wij moeten controleren of alle gegevens kloppen. Daarvoor moeten wij een foto of zoals u dat noemt, die gezichtsscan maken.

C: Waarom geeft u niet gewoon toe dat u een gezichtsscan wilt maken en deze digitaal wilt bewaren in uw systeem? De wet schrijft helemaal niet voor dat dat moet! Bovendien geeft u hiermee een verkeerde uitleg van het woord authenticatie. U doet alsof dat iets onschuldigs is, zonder verdere gevolgen. Nogmaals, de wet schrijft dat niet voor. Er staat niet in de wet dat u verplicht zou zijn om gezichtsscans van uw cliënten op te nemen en te bewaren in een bestand.

B: Toch wel. Het verwerken van dit soort gegevens is toegestaan als de verwerking noodzakelijk is voor authenticatie of beveiliging.

C: Voor authenticatie is het opslaan van biometrische gegevens niet nodig, want u heeft hier apparatuur waarmee u heel eenvoudig kunt controleren of dit paspoort echt is. Voor beveiliging al evenmin, want ik heb geen kwade bedoelingen. Nogmaals: de wet schrijft dit niet uitdrukkelijk voor. Het doel van de AVG die u noemt is gegevensbescherming. Daarom is het opslaan van biometrische gegevens in principe verboden want u kunt niet voldoende hard maken dat dit noodzakelijk is. Maar u wilt daarentegen zoveel mogelijk gegevens opslaan en dat is ook in strijd met een ander doel van de AVG, namelijk dataminimalisatie! Dat is het bewaren van zo min mogelijk gegevens. U hoeft niet meer gegevens te bewaren dan noodzakelijk is.

B: Ik moet nu eenmaal de regels volgen en als u niet meewerkt kan dat er toe leiden dat u niet langer van onze diensten gebruik kunt maken. Die gezichtsscan of een selfie is ook nodig voor het elektronisch betalingsverkeer. Als u niet meewerkt kunt u ook onze app niet gebruiken.

C: U wilt mijn rekening blokkeren? Dat is contractbreuk! Bovendien ben ik niet van plan om een smartphone te gebruiken voor mijn betalingen, dus ook daarvoor is een selfie niet nodig. Ik wil uw chef spreken. Ik heb aan mijn verplichting voldaan, en als u mijn rekening blokkeert ben ik genoodzaakt om juridische stappen tegen u te ondernemen. Het zal u misschien interesseren dat ik niet alleen sta in deze zaak. Wij kunnen als het moet ook de nodige publiciteit genereren.

B: Nogmaals: Ik heb aan mijn verplichting voldaan en ik vertrouw erop dat hiermee de zaak is afgedaan